Najstarsza szkoła średnia na ziemi pszczyńskiej. Od ponad 280 lat kolejne pokolenia uczniów zdobywają tu wiedzę, rozwijają swoje pasje i współtworzą historię I Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Chrobrego w Pszczynie.
Od niewielkiej szkoły ewangelickiej po współczesne liceum. Poznaj najważniejsze wydarzenia, które kształtowały historię Chrobrego i jego miejsce w edukacyjnej tradycji Pszczyny.
Hrabia Erdmann von Promnitz uzyskał zgodę króla Fryderyka Wilhelma na utworzenie szkoły dla dzieci z rodzin ewangelickich. Powstała Evangelische Stadtschule – placówka, od której rozpoczęła się historia najstarszej szkoły średniej na ziemi pszczyńskiej.
W miejsce dotychczasowej szkoły utworzono Evangelische Fürstenschule Hochbergianum. Pod kierownictwem dyrektora Emila Schoenborna placówka rozpoczęła nowy etap organizacyjnego i naukowego rozwoju.
Na mocy umowy Jana Henryka XI z władzami prowincji śląskiej szkołę przekształcono w sześcioklasowe gimnazjum klasyczne. Placówka uzyskała status zakładu królewskiego.
Oddano do użytku budynek gimnazjum, który do dziś pozostaje siedzibą I Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Chrobrego i jednym z ważnych historycznych obiektów Pszczyny.
Po przyłączeniu Pszczyny do odrodzonej Rzeczypospolitej szkołę przejęły polskie władze oświatowe. Rozpoczął się proces przekształcania placówki w polską szkołę średnią.
Państwowemu Gimnazjum w Pszczynie nadano imię Bolesława Chrobrego. Nowa nazwa podkreślała związek placówki z historią państwa polskiego i tradycją narodową.
Szkoła przyjęła obecną formę organizacyjną jako liceum ogólnokształcące, kontynuując wielowiekową tradycję i kształcąc kolejne pokolenia młodzieży z Pszczyny i okolic.
I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego łączy ponad 280-letnie dziedzictwo z nowoczesnym podejściem do edukacji. Historię szkoły każdego dnia tworzą jej uczniowie, nauczyciele i absolwenci.
Historia najstarszej szkoły średniej na ziemi pszczyńskiej rozpoczęła się ponad 280 lat temu. To właśnie wtedy powstała placówka, z której wywodzi się dzisiejsze I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego.
We wrześniu 1742 roku hrabia Erdmann von Promnitz uzyskał zgodę króla Prus Fryderyka Wilhelma na utworzenie szkoły przy ewangelickim domu modlitwy. Powstała wówczas dwuklasowa, niemieckojęzyczna Evangelische Stadtschule, która stała się początkiem historii naszej szkoły.
Z biegiem lat placówka systematycznie się rozwijała, poszerzając program nauczania i zdobywając coraz większe znaczenie w regionie. Z niewielkiej szkoły miejskiej wyrosła instytucja, która przez kolejne stulecia kształciła pokolenia mieszkańców ziemi pszczyńskiej.
Hrabia pszczyński, który uzyskał zgodę na utworzenie szkoły i zapoczątkował historię jednej z najstarszych szkół średnich na Górnym Śląsku.
Druga połowa XIX wieku była okresem przełomowych zmian. Szkoła odzyskała prestiż, zyskała nową organizację, wysoko wykwalifikowaną kadrę oraz siedzibę, która służy kolejnym pokoleniom uczniów do dziś.
Pod kierownictwem rektora Carla Hoffmanna, pełniącego funkcję w latach 1837–1867, szkoła stopniowo odzyskiwała dawną rangę. Jej rozwój wspierały zmiany organizacyjne oraz zapis testamentowy kronikarza książęcego Schaeffera, który przekazał placówce własną bibliotekę i 200 talarów.
W 1867 roku Jan Henryk XI von Hochberg utworzył Evangelische Fürstenschule Hochbergianum. Pierwszym dyrektorem placówki został dr Emil Schoenborn – teolog, orientalista i filolog.
Program szkoły obejmował języki klasyczne i nowożytne, matematykę, fizykę, geografię, historię, śpiew, rysunek oraz gimnastykę. W 1872 roku placówka uzyskała status sześcioklasowego gimnazjum klasycznego.
Dynamiczny rozwój szkoły doprowadził do rozpoczęcia w 1879 roku budowy nowej siedziby. Jej uroczyste poświęcenie i oddanie do użytku nastąpiło w 1881 roku.
Po oddaniu nowego gmachu pszczyńskie gimnazjum stało się ważnym ośrodkiem klasycznego kształcenia. Jego społeczność tworzyli wysoko wykwalifikowani nauczyciele oraz uczniowie przybywający do Pszczyny z wielu miejscowości regionu.
W nowym gmachu szkoły dominował klasyczny model kształcenia. Nauczyciele, często pochodzący spoza Śląska, posiadali wysokie kwalifikacje, a wielu z nich legitymowało się stopniami naukowymi doktora.
W pszczyńskim gimnazjum kształciła się przede wszystkim młodzież z rodzin kupieckich, urzędniczych, fabrykanckich i ziemiańskich. Niewielką część uczniów stanowili również synowie rodzin chłopskich z okolicznych miejscowości.
Duża liczba gimnazjalistów mieszkała poza Pszczyną. Z myślą o nich utworzono Alumnat – internat mieszczący się w budynku przy dzisiejszej ulicy Stefana Batorego 6.
W 1900 roku powstał Plesser Alumnatverein, czyli Pszczyński Związek Alumnacki. Organizacja zajmowała się prowadzeniem oraz wspieraniem finansowym internatu, umożliwiając zamiejscowym uczniom naukę w pszczyńskim gimnazjum.
Zachowane fotografie pozwalają spojrzeć na historię szkoły przez pryzmat ludzi – uczniów i nauczycieli, którzy tworzyli codzienność placówki na przełomie XIX i XX wieku.
Włączenie ziemi pszczyńskiej do Polski w 1922 roku rozpoczęło nowy etap w historii szkoły. Gimnazjum zostało przejęte przez polskie władze, otrzymało polską kadrę, nowego patrona i stopniowo zajęło ważne miejsce w życiu regionu.
24 czerwca 1922 roku gimnazjum zostało przejęte przez polskie władze. Pierwszym dyrektorem polskiej szkoły został profesor Michał Kost, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, pochodzący z powiatu pszczyńskiego.
Proces organizowania polskiego szkolnictwa wymagał stworzenia nowej administracji, pozyskania kadry i dostosowania programu nauczania. W roku szkolnym 1924/1925 gimnazjum było już szkołą ośmioklasową, w której uczyło się około dwustu uczniów.
W 1925 roku szkoła otrzymała imię Bolesława Chrobrego. Zachowała profil klasyczny. Uczono języka polskiego, łaciny, greki, języków francuskiego i angielskiego, a także historii, matematyki, fizyki, przyrody, rysunku, śpiewu i ćwiczeń cielesnych.
W 1935 roku szkoła stała się placówką koedukacyjną. Reforma szkolnictwa z 1938 roku wprowadziła czteroletnie gimnazjum i dwuletnie liceum. W 1939 roku odbyła się pierwsza licealna matura.
Od 1923 roku uczniowie przyjeżdżający do Pszczyny z innych miejscowości mogli mieszkać w internacie prowadzonym przez profesora Wacława Iwanowskiego. Placówka stała się ważną częścią życia polskiego gimnazjum.
Mieszkających tu synów rodzin arystokratycznych i ziemiańskich nazywano w Pszczynie potocznie „hrabioszkami”. Do powstania internatu przyczynili się Anna i Janusz Radziwiłłowie, którzy postanowili, że ich synowie będą uczęszczać do państwowej szkoły. Wyszukanie odpowiedniej placówki i miejsca zamieszkania dla uczniów powierzyli profesorowi Wacławowi Iwanowskiemu.
Wybór padł na Państwowe Gimnazjum w Pszczynie. Internat rozpoczął działalność jesienią 1923 roku w willi należącej do Marii Kowaczek przy ulicy Książęcej 3, obecnie Alei Kościuszki.
W ciągu szesnastu lat placówka objęła opieką 69 wychowanków. Początkowo byli to głównie synowie polskich rodzin arystokratycznych i ziemiańskich, między innymi Radziwiłłów, Potockich, Lubomirskich, Sapiehów i Zamojskich.
Z czasem w internacie zamieszkali również uczniowie pochodzący z rodzin górnośląskich, wśród nich Witold Korfanty, syn Wojciecha Korfantego. Młodzież zajmowała dwu- i trzyosobowe pokoje. Razem z wychowankami mieszkali profesor Iwanowski, wychowawcy oraz niektórzy nauczyciele szkoły.
Wybuch II wojny światowej przerwał działalność polskiego gimnazjum i liceum. W zajętym budynku utworzono niemiecką szkołę średnią, a wojna przyniosła społeczności szkolnej poważne straty.
Wybuch II wojny światowej przerwał działalność Państwowego Liceum i Gimnazjum im. Bolesława Chrobrego. Jesienią 1939 roku władze okupacyjne rozpoczęły organizowanie niemieckiego systemu szkolnego.
W miejsce zamkniętej polskiej placówki utworzono siedmioklasową, koedukacyjną Deutsche Oberschule Hindenburg. Budynek szkoły został podporządkowany potrzebom niemieckiej administracji oświatowej.
Wojna przyniosła poważne straty wśród nauczycieli i absolwentów szkoły. Część z nich została poddana represjom, zmuszona do opuszczenia regionu albo poniosła śmierć w więzieniach i obozach.
Na przełomie 1944 i 1945 roku, w związku ze zbliżającym się frontem, działalność szkół niemieckich została zawieszona. Budynek liceum wykorzystano jako punkt sanitarny i areszt żołnierski.
Przedwojenny dyrektor szkoły zginął w grudniu 1944 roku w obozie koncentracyjnym KL Neuengamme. Jego los symbolizuje wojenne straty poniesione przez społeczność Chrobrego.
Po zakończeniu działań wojennych rozpoczęła się odbudowa polskiej szkoły. Mimo zniszczeń i trudnych warunków uczniowie oraz nauczyciele szybko powrócili do nauki, przywracając Chrobremu jego edukacyjną rolę.
Po opuszczeniu budynku przez wojsko radzieckie rozpoczęto przygotowania do ponownego uruchomienia szkoły. Zadania tego podjął się dr Edward Szwed, ostatni dyrektor placówki przed wybuchem wojny.
Naukę wznowiono 4 września 1945 roku. Ze względu na znaczne zniszczenie gmachu przez pierwsze dwa miesiące zajęcia odbywały się w kościele ewangelickim, a następnie w budynku szkoły podstawowej.
Powojenne lata były czasem odbudowy kadry, uzupełniania wyposażenia i przywracania normalnego rytmu pracy. Już w 1946 roku do egzaminu dojrzałości przystąpili pierwsi powojenni maturzyści.
W 1946 roku placówka otrzymała nazwę Państwowe Gimnazjum i Liceum Humanistyczne Koedukacyjne im. Bolesława Chrobrego w Pszczynie. Szkoła ponownie stała się ważnym miejscem nauki i życia społecznego miasta.
Tego dnia rozpoczęły się pierwsze zajęcia po zakończeniu wojny, początkowo prowadzone poza macierzystym gmachem.
Nad wejściem widoczna jest tablica z nazwą: „Szkoła Podstawowa i Liceum Ogólnokształcące w Pszczynie”.
Tablo absolwentów Państwowego Gimnazjum i Liceum Humanistycznego im. Bolesława Chrobrego.
Pamiątka kolejnego rocznika kończącego szkołę w pierwszych latach po wojnie.
Kolejne reformy oświaty zmieniały organizację, strukturę i oficjalną nazwę szkoły. Niezmienna pozostawała jednak jej rola – kształcenie kolejnych pokoleń młodzieży oraz zachowanie tradycji związanej z imieniem Bolesława Chrobrego.
Gimnazjum i liceum połączono ze szkołą podstawową, tworząc jeden ciąg kształcenia obejmujący klasy od pierwszej do jedenastej.
Placówka funkcjonowała pod nazwą Szkoła Podstawowa i Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego w Pszczynie.
Utworzono szkołę umożliwiającą zdobycie średniego wykształcenia osobom łączącym naukę z pracą zawodową.
Po rozdzieleniu nauczania podstawowego i średniego szkoła zaczęła funkcjonować jako Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego.
Z połączenia liceum dziennego i Liceum dla Pracujących powstał Zespół Szkół Ogólnokształcących im. Bolesława Chrobrego.
Reforma systemu oświaty przekształciła placówkę w trzyletnią szkołę ponadgimnazjalną kończącą się egzaminem maturalnym.
W 2019 roku przywrócono czteroletni cykl kształcenia. W 2022 roku szkołę ukończyli ostatni absolwenci trzyletniego liceum.
Szkoła funkcjonuje jako I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego w Pszczynie, łącząc ponad 280 lat tradycji z nowoczesną edukacją.
Zmieniały się systemy polityczne, programy nauczania, struktury organizacyjne i oficjalne nazwy placówki. Nieprzerwanie trwała jednak idea szkoły jako miejsca nauki, rozwoju i odpowiedzialności za kolejne pokolenia.
Od szkoły ewangelickiej, przez niemieckie gimnazjum i polską szkołę średnią, placówką kierowali nauczyciele i pedagodzy odpowiedzialni za jej rozwój, organizację oraz ciągłość edukacyjnej tradycji.
Lista obejmuje dyrektorów oraz osoby czasowo pełniące obowiązki dyrektora polskiej szkoły od momentu jej przejęcia przez polskie władze w 1922 roku.
Kolejni rektorzy i dyrektorzy odpowiadali za rozwój szkoły w zmieniających się realiach politycznych, społecznych i edukacyjnych. Ich kadencje tworzą personalną oś ponad 280-letniej historii placówki.
Historia Chrobrego nie kończy się na kartach kronik. Każdego dnia tworzą ją uczniowie, nauczyciele, absolwenci oraz wszyscy, którzy są częścią naszej społeczności.
Każde wydarzenie, sukces, spotkanie i wspólna inicjatywa dopisują kolejny rozdział do historii szkoły. Tradycja nie jest tu tylko pamięcią o przeszłości — pozostaje punktem wyjścia do dalszego rozwoju, nowych wyzwań i kolejnych pokoleń, które będą współtworzyć Chrobrego.
